سلطان محمد مطربي سمرقندي
53
تذكرة الشعراء ( فارسي )
در شصت و نهم رسيد چون عمر عزيز * غافل تا چند ، رو به هفتاد شديم « 1 » يعنى در همان سال 1035 قمرى ، به وطن خود بازگشته و سپس به سوى لاهور پايتخت آن روز هند ، ره مىسپارد و در 29 صفر 1036 / 10 نوامبر 1626 وارد لاهور مىشود و چنان كه خود نوشته ، يك ماه ديگر نيز ، در لاهور براى تكميل نسخهء زيباى جهانگير مىماند و پس از آن در تاريخ چهارشنبه 19 ربيع الاول 1036 / 29 نوامبر 1626 به نزد جهانگير مىرود و نسخهء زيباى جهانگير را به جهانگير شاه تقديم مىكند . « 2 » مطربى : نسخهء زيباى جهانگير را به يك مقدمه ، دو سلسله و يك خاتمه به اين شرح تقسيم كرده است : 1 . مقدمه كه در آن به علت تأليف و چگونگى آن پرداخته . 2 . سلسلهء اول : در ذكر سلاطين جغتاى و شاعران بلاغتشعارى كه در زمان ايشان خلعت ظهور و اشتهار پوشيدهاند و ديوان اشعار ايشان در ماوراء النهر متداول بوده است . 3 . سلسلهء دوم : در ذكر سلاطين ازبك و سرايندگان و افاضلى كه در ايام دولت ايشان خلعت ظهور و اشتهار پوشيدهاند و اين سلسله مشتمل بر دو طبقه است : الف . طبقهء اول در ذكر سلاطينى كه نسبت پيوستگى به اين خاندان دارند و افاضلى كه در ايام دولت ايشان بودهاند . ب . طبقهء دوم در ذكر سلاطينى كه نسبت مبارك ايشان به پادشاه عظيم الشأن چنگيز خان مىرسد و افاضلى كه در ايام ايشان خلعت اشتهار پوشيدهاند . 4 . خاتمه در ذكر ملازمت خليفهء ظلّ اللّهى و وقايع وارده در ايام ملازمت و ليالى على سبيل التفات . در اين خاتمه ، دو الحاق به نسخهء زيباى جهانگير نيز آمده است : « 3 » الف . تذكرة الشعراى جهانگير . ب . خاطرات مطربى .
--> ( 1 ) . خاطرات مطربى ، ص 68 . ( 2 ) . خاطرات مطربى ، مقدمه ، ص 14 ، 15 ، 16 . ( 3 ) . اينديا افيس ، 2 / 10 - 11 ( ش 3023 ) ؛ استورى ، 8148 .